Weblog

2012, het jaar van de initiatiefnemer?

De tijd is weer aangekomen dat we met zijn allen gaan evalueren hoe 2011 was en gaan voorspellen hoe 2012 wordt. De traditie van lijstjes maken en verkiezingen van bijvoorbeeld de sporter, de politicus of de ambtenaar van het jaar zijn weer begonnen.

Op het internet verschijnen tal van filmpjes over 2011. Een samenvatting in drie minuten lijkt onmogelijk, maar het kan.

Zeitgeist 2011: Year In Review

Het Amerikaanse weekblad Time heeft jaarlijks de verkiezing van ‘persoon van het jaar’. Volgens het weekblad laat ‘de demonstrant’ in 2011 een historische verandering zien. Betogers gaan overal ter wereld voor massale protesten de straat op. De titel komt in het bijzonder toe aan de demonstranten in het Midden- Oosten, de opstandelingen in Mexico, Griekenland en Rusland en de Occupy- activisten die het kapitalisme willen uitwassen. Betogers hebben meer macht gekregen om de politiek te beïnvloeden. De wereld luistert meer naar betogers, betogers zijn relevant geworden.

De demonstraties zijn het begin van een revolutie, niet meer stil wachten, maar actief deelnemen. Zij geven een nieuwe culturele impuls dat individuele acties een verandering teweeg kan brengen. De demonstraties hebben verschillende belangen, maar streven wel allemaal naar een vorm van democratie. Democratie, demo, ‘het volk’, ‘de mensen die regeren’. En dat deden zij, hoewel niet via de stembus, maar in de straten. De wereld protesteert en protest is in sommige opzichten een bewijs van democratie, of juist het gebrek daaraan.

Daarnaast is het opvallend dat jonge goedopgeleide middenklassers vaak deelnamen aan de demonstraties. De opkomst van een nieuwe generatie die klagen over het falen van de traditionele leiders en de zwakke instellingen is een feit. Leiderschap komt nu vanaf de bodem, niet meer de top!

De kracht van de samenleving ligt echter niet alleen bij demonstreren. Burgers kunnen demonstreren, maar wat verwachten zij dat de overheid doet? Wat kan de overheid nog doen in het huidige onrustige politieke en economische klimaat? “De Nederlandse economie krimpt, de werkeloosheid neemt volgens het Centraal Planbureau volgend jaar naar verwachting met 90.000 werkelozen toe naar 545.000 werkelozen. Doemdenken is de nieuwe volkssport en zelfredzaamheid is de nieuwe mantra voor de regering.”

De kracht van de samenleving ligt ook bij het organiseren van maatschappelijk initiatief. Zelfredzaamheid is de nieuwe mantra. We kunnen leren van Oost- Europese landen die zich opvallend goed hielden in de afgelopen crisisjaren. Daarbij moet natuurlijk gezegd worden dat zij Europees geld kregen, ze een kleine financiële sector hebben en minder spaargeld hebben waardoor ze ook minder te verliezen hebben. Maar het zelfredzaamheid aspect is wel doordrongen in deze Oost- Europese samenlevingen.

Er moet juist gekeken worden naar de kansen van het huidige politieke en economische klimaat. Welke verantwoordelijkheden kunnen burgers en bedrijven overnemen van de overheid? Kan er meer overgelaten worden aan de kennis en kunde in de netwerken van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties? Volgens velen zal hiervoor nog veel moeten veranderen. Er zou geen ruimte worden gemaakt voor maatschappelijk initiatief door de overheid. Nog steeds zijn er volgens velen teveel regels en bureaucratie.

Op het Landelijk Congres der Bestuurskunde zal er gesproken worden over de kracht van de samenleving en maatschappelijk initiatief. Hoe kijkt de politiek aan tegen haar eigen rol in het huidige klimaat. En wat doen organisaties, gaan zij zelf de verandering aan? Of blijven zij wachten op de overheid? Dit zijn slecht enkele voorbeelden waarop het congres zal in gaan op 8 en 9 mei 2012.

En wie weet wordt de initiatiefnemer in 2012 de nieuwe ‘persoon van het jaar’.

Naomi Wierts
Commissaris Public Relations
Landelijk Congres der Bestuurskunde 2012

Bronnen
- Redacteur Onbekend (14-12-2011). Tijdschrift Time: 2011 het jaar van de demonstrant. NRC Handelsblad: p. 2
- Rutte, M. in: Alonso, S. & Verkade, T. (14-12-2011). Er komt een moeilijke tijd aan. Maar er zijn wel manieren om die crisis te overleven. NRC Handelsblad: p. 4-5