Workshops

  • Dag 1 - Ronde 1, 13.30-14.30

    Provincie Groningen
    In 2013 is in het Nationaal Energieakkoord afgesproken dat de provincies ruimte maken voor 6.000MW windenergie op land. De topdown werkwijze die hierbij wordt gehanteerd doet weinig eer aan de wensen en bezwaren vanuit de bevolking. De provincie Groningen zoekt een nieuwe werkwijze, waarin we de belangen en wensen van de inwoners een volwaardige plaats kunnen geven. Daarbij lopen we aan tegen de grenzen van bestaande wet- en regelgeving. Kunnen we daarbinnen alsnog met een succesvolle methodiek komen, of moeten er nieuwe regels komen? We beschrijven onze ambitie en dilemma's, en dagen u uit om ons van een goed advies te voorzien.

    Vakgroep Bestuurskunde (RUG) - Gedwongen duurzaamheidsmaatregelen bij lokale gebiedsontwikkeling!?
    In deze workshop komt aan de orde of de gemeente voldoende juridische instrumenten heeft om duurzaamheid een grote(re) rol te geven in gebiedsontwikkeling en bepaalde maatregelen met het oog op duurzaamheid zelfs dwingend voor te schrijven. Op welke wijze en in hoeverre kan dat op dit moment? In de toekomst zal de Omgevingswet worden ingevoerd. Die wet is, met het oog op een duurzame ontwikkeling, gericht op het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Wijzigt het antwoord op de gestelde vraag met de invoering van de Omgevingswet? We bespreken het in deze workshop.

    Campus Fryslan - Duurzaam overheidsbeleid en duurzaam ondernemerschap
    In deze workshop wordt besproken of, en hoe overheidsbeleid het succes van duurzaam ondernemerschap kan vergroten. Duurzame ondernemerschap heeft oog voor de drie P’s van: "people-planet-profit". Er zijn creatieve en innovatieve ondernemers die oplossingen bedenken voor grote uitdagingen zoals schoon drinkwater, broeikasgassen en armoede. In deze workshop zullen de beleidsinstrumenten en strategieën geïdentificeerd worden die overheden kunnen gebruiken om de transitie naar een circulaire economie mogelijk te maken. Je discussieert over uitdagingen en oplossingen voor duurzaam overheidsbeleid.

    Topsector Energie (TSE)
    De Topsector Energie is de drijvende kracht achter innovaties die nodig zijn voor de transitie naar een betaalbaar, betrouwbaar en duurzaam energiesysteem. De transitiepaden uit de Energieagenda bepalen de prioriteiten van de TSE. In de workshop zal de governance uitdaging op de Noordzee en specifiek de co-creatieve aanpak die we hebben gehanteerd in het North Sea Energy Lab besproken worden. Zo’n aanpak werkt aan ‘governance 4.0’ volgens Theory-U.

    AkzoNobel - 'Samenwerking overheid en bedrijfsleven in de praktijk. Oh ja?'
    “De urgentie van het voeren van succesvol (klimaat)beleid is nu groter dan ooit.”
    • Welke rol pakt de overheid?
    • Hoe geven we toezicht en handhaving vorm?
    • Welke best-practices bestaan er op het vlak van publiek-private samenwerking?

    HSE-manager Fester Oosterhuis van AkzoNobel Delfzijl zet deze vragen tegenover ‘zijn’ praktijk: er is geen sprake van echte samenwerking. In de workshop gaan we aan de slag met volgende vragen: kunnen wij die samenwerking realiseren en hoe doen we dat?

    VersnellingNL - Duurzaamheid & business: een vreemde combinatie?
    Gertjan Brand en Stendert de Vries zijn al jaren actief op het landelijk speelveld van energiebesparing bij particuliere woningeigenaren (koopwoningen) en zijn samen de gangmakers achter coöperatie VersnellingNL. Intrinsiek gemotiveerd delen zij samen met anderen graag opgedane ervaringen en inzichten. Vanuit o.a. de VNG expertpool en andere opdrachten in Noord-Holland Noord, de regio Arnhem-Nijmegen-Rivierenland, Noord-Veluwe, Utrecht, Limburg, Zeeland en de regio Haaglanden. Daarnaast vanuit de opgedane ervaring met het opzetten en uitvoeren van een groot aantal gemeentelijke energieloketten, campagnes en actieve marktaanpakken (bedrijfsactivering) in de projecten Blok-voor-Blok (Hardenberg), Overijsselse Aanpak en bij Syntens Innovatiecentrum en de Kamer van Koophandel. En door actieve participatie in diverse kennisnetwerken, waaronder o.a. het landelijk Themateam Duurzame Gebouwde Omgeving. Samen met anderen werken ze in coöperatie VersnellingNL aan het ‘vandaag realiseren van de kansen voor morgen’.

    KWINK groep
    KWINK groep is een adviesbureau in Den Haag. Onze adviseurs werken aan maatschappelijke vraagstukken in de publieke en semipublieke sector. Wij werken onder andere voor ministeries, gemeenten, ZBO’s en andere organisaties met maatschappelijke doelstellingen. Sectoren waarin we werken lopen uiteen van zorg en onderwijs tot energie en openbaar vervoer. Tijdens onze workshop ga je aan de slag met een casus uit onze werkpraktijk. Onze casus betreft een gemeente met sterke duurzaamheidsambities op het gebied van de energie- en klimaattransitie. Ondanks de sterke ambities lukt het hen niet om ambities in praktijk te brengen, en om resultaten van de inzet goed inzichtelijk te maken. We gaan met je aan de slag een overtuigend voorstel te maken om de opdrachtgever met de vraag te helpen.

    Dag 1 - Ronde 2, 16.15-17.15

    VNG - Lian Merckx - Samenwerkende overheden: de regio als sleutel voor succes in de energietransitie
    Twee jaar geleden begonnen de 4 overheden samen aan een vernieuwd traject in de energietransitie. Duidelijk was dat de top-down benadering (zoals bij windenergie ambities) of alleen bottom-up (vanuit energiecorporaties) niet voldoende zijn voor succes. Tegelijk kwam er steeds meer besef dat misschien wel de grootste uitdaging van de energietransitie de sociale- en ruimtelijke componenten zijn: Nederland zal er totaal anders uit gaan zien en de partijen die daar een gedragen en realistisch beeld voor moeten ontwikkelen zijn de overheden. Bijvoorbeeld: de gemiddelde gemeente kan haar eigen energieneutraliteit nooit en te nimmer bereiken, simpelweg omdat de duurzame energieopwek zo veel ruimte kost. Daar komt bij dat de het aanleggen van de nieuwe ondergrondse infrastructuur alleen te betalen is als hierbij schaal wordt gecreëerd. Energietransitie vraagt om grensoverschrijdend (samen) werken. Vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten - samen met de andere overheden en heel veel partners uit het energiedomein - hebben we de Regionale Energietrategie ontwikkeld (www.regionale-energiestrategie.nl) als antwoord op deze vragen. In de workshop zullen we laten zien hoe de RES werkt en hoe deze in de lopende onderhandelingen voor het nieuwe Klimaatakkoord een plek krijgen.

    Berenschot - Hoe komen we van de cv-ketel af? Help ons input te formuleren voor het Klimaatakkoord!
    Berenschot heeft eerder dit jaar het initiatief genomen voor een manifest waarin wordt gepleit voor het afschaffen van de traditionele cv-ketel. Daarbij is het gelukt om een brede coalitie van 15 partijen op één lijn te krijgen, waaronder milieubewegingen, de branchevereniging van ketelfabrikanten (VFK), de installatiebranche (Uneto-VNI), netbeheerders en energiebedrijven (zie voor meer info: https://www.berenschot.nl/actueel/2018/maart/manifest-klimaatcoalitie/). Binnen de totstandkoming van het Klimaatakkoord, is de sectortafel ‘Gebouwde Omgeving’ (onder leiding van Diederik Samsom) momenteel aan de slag met dit manifest, maar de verdere uitwerking ervan is geen makkelijke opgave. In deze workshop nemen we jullie enerzijds mee in de totstandkoming van het manifest en anderzijds vragen we jullie je te verplaatsen in de betrokken partijen en met elkaar tot suggesties voor een verdere uitwerking te komen. Berenschot zorgt ervoor dat de uitkomsten worden ingebracht bij de tafel Gebouwde Omgeving van het Klimaatakkoord!

    Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) - Pieter Boot
    De sector Klimaat, Lucht en Energie analyseert de gevolgen van klimaatverandering, luchtverontreiniging en energieschaarste voor de samenleving; hardnekkige problemen die de maatschappij op ieder schaalniveau – nationaal, Europees en mondiaal – raken. De sector draagt bij aan de onderbouwing van de politieke en maatschappelijke besluitvorming over beperking van en aanpassing aan klimaatverandering, bestrijding van de luchtverontreiniging en het realiseren van een schone, betrouwbare en betaalbare energievoorziening.
    De sector voert evaluaties en toekomstverkenningen uit van beleid en van maatschappelijke ontwikkelingen en duidt de natuurwetenschappelijke, economische en bestuurlijke achtergronden van die ontwikkelingen. Rekenmodellen en systeembenaderingen spelen een belangrijke rol in het werk van deze sector.

    Groene Cirkels Heineken (Hoogheemraadschap van Rijnland)
    “Hoe moeilijk kan samenwerking tussen overheid, kennisinstituten en bedrijfsleven nu eigenlijk zijn?”

    Heineken, de grootste brouwer van Europa wil een klimaatneutraal biertje maken. Het hoogheemraadschap van Rijnland spant zich al meer dan 750 jaar in voor droge voeten en schoon water voor zijn inwoners. De kennisinstituten willen kennis ontwikkelen, waar de maatschappij, nu en in de toekomst, behoefte aan heeft. Zie hier de ingrediënten van een samenwerking, ingegeven door klimaatverandering en duurzaamheid.
    In de workshop zal besproken worden wat de 5 partners in de Groene Cirkels (Heineken, provincie Zuid-Holland, Naturalis, Wageningen Environmental Research en het hoogheemraadschap van Rijnland) bereikt hebben, waar zij tegenaan lopen en welke dilemma’s naar boven komen.

    VersnellingNL - Duurzaamheid & business: een vreemde combinatie?
    Gertjan Brand en Stendert de Vries zijn al jaren actief op het landelijk speelveld van energiebesparing bij particuliere woningeigenaren (koopwoningen) en zijn samen de gangmakers achter coöperatie VersnellingNL. Intrinsiek gemotiveerd delen zij samen met anderen graag opgedane ervaringen en inzichten. Vanuit o.a. de VNG expertpool en andere opdrachten in Noord-Holland Noord, de regio Arnhem-Nijmegen-Rivierenland, Noord-Veluwe, Utrecht, Limburg, Zeeland en de regio Haaglanden. Daarnaast vanuit de opgedane ervaring met het opzetten en uitvoeren van een groot aantal gemeentelijke energieloketten, campagnes en actieve marktaanpakken (bedrijfsactivering) in de projecten Blok-voor-Blok (Hardenberg), Overijsselse Aanpak en bij Syntens Innovatiecentrum en de Kamer van Koophandel. En door actieve participatie in diverse kennisnetwerken, waaronder o.a. het landelijk Themateam Duurzame Gebouwde Omgeving. Samen met anderen werken ze in coöperatie VersnellingNL aan het ‘vandaag realiseren van de kansen voor morgen’.

    Deloitte
    Voor de energietransitie is een systeemtransformatie nodig die verder gaat dan enkel het invoeren van de circulaire economie. Zowel publieke en private partijen, van start-ups tot multinationals en overheden, spelen een essentiële rol in de systeemtransformatie die nu plaatsvindt. Wil jij ook leren hoe het bedrijfsleven de energietransitie kan helpen vormen? Aan de hand van real-life cases nemen we je mee in de complexiteit van verduurzaming en transformatie.

    We Energy Game - Stel in spelvorm de ideale duurzame energiemix samen en maak dorpen en steden energieneutraal
    Hoe maak je een dorp of stad energieneutraal? En hoe zorg je daarbij dat productie, profit, people en planet in verhouding zijn? Een kwestie van slim onderhandelen en goed combineren. Waarbij het team dat de gemeenschap van voldoende energie voorziet én daarbij alle verschillende belangen in evenwicht houdt, wint. Tijdens de We Energy Game gaat het erom binnen de tijd een stad of dorp van voldoende, betaalbare energie uit duurzame bronnen te voorzien. Tijdens het spel zal blijken dat er niet één oplossing is. En ook dat duurzaamheid niet zozeer een technisch, maar vooral ook een sociaal vraagstuk is. Ook al is er bijvoorbeeld veel draagvlak voor zonnepanelen, de zon schijnt niet altijd, dus er zijn ook andere bronnen nodig. Wind levert veel energie op, maar omwonenden zijn vaak tegen. Dat ligt weer anders voor biomassa, maar daarvan zijn de opbrengsten weer laag en het ruimtebeslag groot. Zo heeft elk scenario voor- en nadelen. De uitdaging is het vinden van de optimale balans.

    Dag 2 - Ronde 1, 13.15-14.15

    Gemeente Leeuwarden - Bouwe de Boer - Klimaat aanpak met z’n allen!
    Leeuwarden / Friesland is in 2018 culturele hoofdstad. Dit geeft de energie in de Provincie om het klimaatprogramma te versnellen. Samen met studenten, bedrijven gemeenten, provincie, inwoners en landelijke organisatie. Urgentie kun je organiseren, beetpakken en benutten. Fryslân laat zien dat het kan. De Freonen (vrienden) van fossielvrij Fryslân organiseren de Elfwegentocht oa. Twee weken fossielvrij voortbewegen in de gehele provincie (www.elfwegentocht.nl)! Het onmogelijke gewoon doen. Hij bespreekt hoe de Friezen dit realiseren.

    Gemeente Groningen
    In 2035 wil de gemeente Groningen energieneutraal zijn. Dat betekent dat alles aardgasvrij moet worden en bijna iedereen een andere manier moet vinden om het huis te verwarmen. Omdat elke wijk of dorp anders is wordt dit proces ook per wijk of dorp aangepakt. Kruip in deze workshop in de huid van één van de belanghebbenden in deze wijk energie aanpak en bedenk welke problemen maar ook kansen dit voor jou kan bieden. Vanuit jouw rol probeer je een antwoord te vinden op de grote vragen die spelen. Vanuit een ander gezichtspunt vind je wellicht antwoorden waar je nooit aan had gedacht.

    Milieudefensie
    Jongeren Milieu Actief en Milieudefensie verzorgen een workshop met betrekking tot klimaatproblematiek en de rol van de overheid en het bedrijfsleven. Zij zullen aan de hand van rechtszaken omtrent vervuiling en mensenrechtenschending toelichten welke tactieken NGO's gebruiken om duurzame transities te excelleren. Denk hierbij aan de zaak tegen Shell in Nigeria en de zaak omtrent schone lucht tegen de Nederlandse staat in het najaar van 2017. Aan de andere kant zal worden toegelicht hoe multinationals dergelijke kritiek pareren of zelfs juridisch aanvechten.

    Rijkswaterstaat - klimaatadaptie
    Het klimaat verandert en met name weersextremen (wateroverlast, droogte en hitte) nemen toe. Deze verandering in weersextremen heeft impact op het gebruik, de prestaties (betrouwbaarheid, beschikbaarheid, onderhoudbaarheid en veiligheid) en de levensduur van onze infrastructuur. Nederland heeft als doel om in 2050 klimaatbestendig ingericht te zijn en ons beleid moet uiterlijk in 2020 daarop zijn aangepast. Tijdens deze interactieve workshop gaan wij verder in op de rol van sturing en management bij het operationaliseren van dit beleidsdoel. Aan de hand van een concrete casus pakken zij deze uitdaging aan. Tot slot delen zij hun inzichten over hoe zij zich kunnen bewegen in het spanningsveld tussen beleid en uitvoering.

    Holthausen - The future is now
    Een zero-emissie wereld. Toekomstmuziek? Volgens Holthausen Groep niet! Door hun innovatieve karakter en maatschappelijke verantwoordelijkheid ontpopte dit familiebedrijf zich rond de eeuwwisseling van traditioneel gasleverancier tot kartrekker van een duurzame toekomst. De sleutel daarvoor is waterstof. De Holthausen-aanpak is verrassend simpel: bij elektrolyse van water komt waterstofgas vrij dat opgeslagen kan worden. Breng je vervolgens waterstof in aanraking met zuurstof, dan komt er energie vrij. En de reststof? Puur water. Groen gas dus! En waterstof blijkt naast een groene energiebron ook nog eens de ideale energieopslag van zon- en windenergie te zijn waarbij alle opgewekte energie gewoon op een later tijdstip gebruikt kan worden. Enorm duurzaam dus!

    PlasBossinade - Energietransitie en ruimtelijke ordening
    Nederland heeft als doelstelling om 49% emissiereductie te realiseren in 2030. Daarvoor hebben we ruimte nodig. Warmtenetten, zonne-energieparken, windmolenparken: voor iedere oplossing is ruimtebeslag nodig. Wat zijn de juridische implicaties daarvan? Hoe moeten bestemmingsplannen gewijzigd worden, welke omgevingsvergunningen zijn nodig, wie is het bevoegde gezag en wie is allemaal belanghebbende bij deze procedures? Na een korte juridische inleiding wordt aan de hand van enkele actuele casus een (praktijk)discussie gevoerd over mogelijke juridische oplossingen in samenhang met de praktische uitvoerbaarheid daarvan.

    Energiewerkplaats Fryslân - Jaap Koen Bijma
    De Energiewerkplaats Fryslân is een versnellingsprogramma voor de energietransitie. Het is een samenwerking van Provincie, gemeenten en maatschappelijke organisaties. Door de verbinding te leggen tussen besturen en initiatiefnemen ontstaat de juiste ruimte waarbinnen burgerinitiatieven, energiecoöperaties en andere lokale projecten kunnen worden versneld. De Energiewerkplaats Fryslân brengt systeeminnovaties en alternatieven voor bestaand beleid voort waarmee wordt geëxperimenteerd op lokaal en regionaal niveau. Het motto is: Mienskipsenergie, rechtvaardige duurzaamheid.Naast bijvoorbeeld financiële-, juridische- en organisatorische innovaties wordt er ook gewerkt met nieuwe democratische werkvormen. Immers, de energietransitie zit niet vast op de technische mogelijkheden, het loopt vast in de samenwerking tussen mensen en organisaties.Jaap Koen Bijma is adviseur strategie en innovatie binnen de Energiewerkplaats. Bestuurskunde en Initiatiefkunde zijn volgens hem twee kanten van dezelfde medaille. Jaap Koen Bijma ontwikkelt sinds 2011 nieuwe organisatievormen die beide kanten omvatten zodat transitie echt in versnelling komt. Zijn kracht is het verbinden van filosofische ideeën aan het echte handwerk van initiatiefnemers, bestuurders en ambtenaren.

    Dag 2 - Ronde 2, 16.00-17.00

    Gemeente Assen- "Van wie is de energietransitie?"
    De overgang naar duurzame energie gaat iedereen aan en heeft impact op de wijze waarop organisaties samenwerken. Als gemeente nemen we een bijzondere plek in. De gemeente kan lokale partijen verbinden, maar we kunnen het vraagstuk niet overnemen. Wat vraagt dit van ons? En van ons bestuur? Hoe sturen we op collectief leiderschap?

    Waterschap Noorderzijlvest en Aa en Hunze - Leendert Visser
    Een veranderend klimaat brengt gevolgen voor Nederland met zich mee. Deze gevolgen beperken zich niet tot één sector, maar treffen de volle breedte van de Nederlandse samenleving. Om dit inzichtelijk te krijgen is er een nationaal overzicht gemaakt van de klimaateffecten op vier hoofdthema’s: het wordt warmer, het wordt droger, het wordt natter en de zeespiegel stijgt. In deze workshop wordt het nationale overzicht behandeld en bekeken hoe daaraan regionale invulling kan worden gegeven. Wat zijn in Groningen de urgente effecten van klimaatverandering? Welke landelijk benoemde effecten bestaan in de provincie Groningen niet? Welke effecten ontbreken? In deze sessie proberen wij antwoord te geven op die vragen.

    Natuur en Milieufederatie Groningen
    De coöperatieve beweging in de energietransitie: Hoe betrek je de burger bij de energietransitie? In Nederland ontstaan steeds meer duurzame energie initiatieven die door dorpen of groepen bewoners zelf georganiseerd worden. Bij deze lokale energieprojecten zijn de omwonenden zelf eigenaar van de duurzame energiebronnen of gaan ze samenwerkingen aan met commerciële partijen. Hoe kun je ervoor zorgen dat de burgerbeweging ruimte krijgt in de energietransitie als gemeente? Hoe leg je draagvlak vast? Hoe zorg je voor een level playing field? In deze workshop gaan zij met de deelnemers hierover in gesprek gaan.

    Provincie Drenthe - Circulaire economie
    In de verschillende overheidslagen gebeurt er van alles op het gebied van Circulaire Economie. Ook op provinciaal niveau wordt daaraan gewerkt. In de workshop de aanpak van de provincie Drenthe; wat doet de provincie eraan, met wie werkt ze samen en hoe hebben ze het geregeld en aangepakt?
    De vraag aan de deelnemers: hoe kan het beter, slimmer, effectiever?

    Gasunie
    Energietransitie vraagt om nieuwe vormen van infrastructuur en een slim gebruik van bestaande netwerken. Gasunie wil investeren in nieuwe infrastructuur voor warmtetransport, hernieuwbare gassen zoals groen gas en waterstof en het transport en de opslag van CO2. In deze workshop nemen ze je mee in de uitdagingen die Gasunie tegenkomt in de overstap naar een CO2-vrij energiesysteem in 2050.

    Koen de Snoo - ‘Vitaal & duurzaam Leiderschap’
    Waarom verloopt de transitie naar een meer duurzame wereld zo moeilijk? Vergt dit een speciaal type leiderschap?
    Hoe zijn jouw persoonlijke ontwikkeling en de ontwikkeling van jouw duurzaamheidsopgave verbonden? Je kunt je druk maken om alle aangetaste en verschraalde plekken op aarde, maar ken jij de schrale plekken in jouw eigen leiderschap? En is er een manier om door vitaal eigen leiderschap te werken aan de vitaliteit van het natuurlijk kapitaal op aarde? Nieuwsgierig? Kom dan horen en ervaren in de workshop ‘Vitaal & duurzaam leiderschap’!
    Drs. K. (Koen) de Snoo is zelfstandig ondernemer: als adviseur, trainer en coach begeleidt hij individuen, teams en organisaties in hun persoonlijke en gezamenlijke ontwikkeling. Hij richt zich daarbij op duurzaam en fysiek leiderschap. Koen heeft een ruime ervaring als eindverantwoordelijk leidinggevende in het publieke domein: (plv) Gemeentesecretaris in Den Haag, Directeur Duurzaamheid bij het ministerie van I&M, Directeur Financiële en Economische zaken bij het ministerie van VROM en Inspecteur der Rijksfinanciën bij het ministerie van Financiën.

    Rijksdienst voor ondernemend Nederland - Duurzame transitie in de financiële sector
    De grote transitie die nodig is, is de transitie naar een economie waarin ons natuurlijk kapitaal wordt behouden en weer wordt hersteld. De overheid en de financiële sector zijn beide enablers van de transitie naar een duurzame economie / samenleving. Drift heeft voor de overheid een menu met verschillende beleidsinstrumenten ontwikkeld om deze transitie te versnellen. In de workshop gaan we aandacht besteden aan de financiële sector. Nadat we hebben besproken in welke fase van transitie ze zijn, gaan we samen onderzoeken of en zo ja welke instrumenten ook voor hen toepasbaar zijn.

  • Adres

    Harmoniegebouw Rijksuniversiteit Groningen

    Oude Kijk in ’t Jatstraat 26

    9712 EK Groningen

    tel: 06 33166548

    mail: info@lcb.nl

    Blijf op de hoogte van het LCB!

    Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief
    * = verplicht veld

    Kalender 2017

    juli 2018
    M D W D V Z Z
         
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    3031  

    Contactformulier

    Velden met een * zijn verplicht

    © LCB 2018 | Ontworpen door Atma Saam